أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
46
قانون ( فارسى )
د - اگر ناشتا داروى « فلافلى » بخورند و بعد از آن شراب زياد هم بنوشند به سكسكه دچار نمىشوند . 7 - اگر آسيبديدگى معده از باد است ، نشانيهاى باد در معده اين است : الف - كشيدگى در معده و هر دو تهيگاه و زير سردندههاى نزديك به شكم احساس مىشود . ب - غذاى به معده فرود آمده شناور مىشود و به ته معده نمىرسد . ج - بادهاى زياد كه بايد از طرف پايين بيرون داده شوند . د - باد زياد كه بايد از راه آروغ بيرون روند . و اين را هم بدان ! كه هرگاه دست بر ميان معده و كبد گذاشتى و چيز سخت و كمحجم حس كردى ، آژيرى است براى گداختن طبيعت و تحليل رفتن آن . فصل هفتم علاج بيماريهاى معده بهطور كلّى در علاج معدهاى كه از راه اعتدال منحرف شده و مىخواهى آن را اصلاح كنى و بر راه طبيعى هدايتش كنى ، از داروهاى نوشيدنى ، گذاشتنى ، پاشيدنى ، حاصل از آبهايى كه با داروهاى لازم پخته شده است ، ماليدنيهاى آبكى ، ماليدنيهاى روغنى ، مرهمهاى درست شده از موم و آبهايى كه از پختن با داروها تأثيربخش شدهاند استفاده مىكنى . داروهاى ماليدنى و داروهاى بر معده گذاشتنى در تأثيربخشى از داروهاى پاشيدنى بهترند . داروهاى پاشيدنى هرچند تأثيربخش باشند ، اما در تأثيربخشى نيروى چندانى ندارند . و اين را نيز بدان ! كه اگر در سوء مزاج معده دو نوع سوء مزاج شركت دارند اما بر معده تأثير مشابه و همانند يا نزديك به هم گذاشتهاند ، مىتوان به آسانى معالجه كرد زيرا مىتوانيم داروى ضد هر دو نوع سوء مزاج را كه داراى نيروى تأثيربخش زياد باشد به كار ببريم و هر دو سوء مزاج را اصلاح كنيم . اما اگر دو نوع سوء مزاج از دو منشأ كاملا در برابر هم قرار گرفته و ضد همديگر سرچشمه گرفته باشند و معده با دو سوء مزاج كاملا مخالف باهم برخورد كرده است ، علاجش به اين آسانى ميسر نيست . براى مثال : معده با سوء مزاج سرد و با سوء مزاج گرم روبهرو است ، گرم و سرد كاملا باهم ضديت دارند ، بايد چه كار كرد ؟ بايد داروى علاج سوء مزاج سرد توأم با علاج مزاج گرم را بهطورى كمتأثير به بيمار داد كه مدّت گرمى بخشيدن داروى گرمىبخش معالجهء مزاج سرد با مدّت سردى بخشيدن داروى سردىبخش ضد مزاج گرمى برابر و يكسان باشد . هر دو دارو نبايد نيرومند باشند و نبايد نيروى اين يكى بر نيروى آن ديگرى در تأثير بخشيدن چيره باشد . در استعمال داروى گرم و گرمىبخش در اين حالت ، مزاج دوگانه براى معالجهء مزاج سرد خطر